برای آنکه احوال و افکار موثر در لحظه نوشتن قانون اساسی در زمان انقلابها را درک کنیم، تا بتوانیم اثرات آن بر قانونگذار را پیشبینی کنیم میبایست به دو نمونه که در تاریخمان داریم برگردیم و این دو قانون اساسی را از منظر غلبه تروماها و احساسات انقلابی ملت مورد…
همان طور که انتظار میرفت مطابق پیشبینیها که اواخز آذر و ادایل دیماه را نقظه شروع موج جدیدی از اعتراضات و اولین انفجار اقتصادی میدانست، این بار در آغازین روزهای زمستان، شاهد شکلگیری هستههای اولیه امواج اعتراضی بودیم. خوشبینی است که در انتظار تغییری اساسی در نظم موجود دستکم به…
بنر تصویر بزرگ مادورو پایین کشیده میشود. دوربین از پشت زنی را نشان میدهد که از ماشین خود پیاده شده و دست میزند. حتی از پشت میتوان شعف و اشتیاق رهاییبخش این زن را حس کرد. امید، به زندگی روزمره بازگشته! سقوط مادورو، دیکتاتور ونزوئلا، درست همانند سقوط بشار اسد،…
راست افراطی چگونه صدای بلندی در ایران یافت!؟ بسیاری افراد از حجمِ خشونت کلامی و میزان هتاکی و دریدگی در محتوای کامنتهای یک گروه در فضای مجازی، دچار حیرت و شگفتی میشوند. افراد متعلق به طیف هواداران سلطنت و پادشاهیخواه، چنان شکلی از خشونتِ متنی را به نمایش گذاشتند که…
تاریخ نگارش و انتشار اولیه: مهر ۱۴۰۱ حدود سال ۱۳۷۹ بود که سینماتک موزه هنرهای معاصر، برنامهای برای نمایش فیلم مرگ یزدگرد ساخته بهرام بیضایی گذاشته بود. آن زمان عضو سینماتک بودم و آنقدر عاشق سینما که با لذت در کنار دیگر عاشقان سینما، مثلا به تماشای فیلم های یاسوجیرو اوزو با زبان ژاپنی – بدون زیرنویس…
در سالیان اخیر، یکی از مباحثی که در هنگام چالشهای مرتبط با حجاب اجباری و پوشش زنان در ایران از تریبونهای رسمی مطرح میشد، وجود حجاب در پوشش زن ایرانی در دوران باستان و پیش از اسلام است. این مدعاها از صداوسیما گرفته تا تریبونهای نمازجمعه و حتی کتابهای درسی…
نابردباری و اتحاد از طریق نفرت! موج واکنشها، علیه ویدیوی هجوآمیز #زینب_موسوی درباره فردوسی، چندین موضوع چالشبرانگیز دیرینه را دیگربار برجسته کرد. برخی از این موضوعات مثل محدودههای آزادی بیان، پدیدهای منحصر به ایران و ایرانیان نیست و رخدادهای مشابه در سراسر جهان، حتی ممالک پیشرفته، چنین چالشهایی را گاه…
آزادی بیان، به عنوان یکی از بنیادیترین حقوق بشر، مفهومی است که در بستر تحولات تاریخی و فکری غرب تکامل یافته است. از ریشههای باستانی در یونان و روم که آزادی سخن را یک فضیلت سیاسی میدانستند تا عصر روشنگری که آن را به یک حق طبیعی فردی تبدیل کرد، این مفهوم همواره در حال تغییر بوده است. اسناد حقوقی مدرن نظیر متمم اول قانون اساسی ایالات متحده و اعلامیه حقوق بشر و شهروند فرانسه، آزادی بیان را به عنوان یک اصل خدشهناپذیر تضمین کردهاند. با این حال، اجرای این اصل در عمل با چالشهای حقوقی، اجتماعی و فلسفی عمیقی مواجه است.
ویدیوی طنز زینب موسوی درباره شاهنامه و فردوسی، موجی از واکنشها را برانگیخت، بسیاری در اعتراض و انتقاد و برخی نیز در موافقت. به این بهانه لازم دیدم موضوعی که مدتهاست در ذهن دارم را درباره فردوسی و مواضع متناقض ایرانیها و بخصوص روشنفکران درباره او بیان کنم. شاید هیچ…
مقدمه: کلمه و شمشیر در تاریخ ایران تاریخ فکری و اجتماعی ایران پس از اسلام، صحنه رویارویی مداوم میان آزادی اندیشه و اقتدار جزماندیشی بوده است. در این بستر، “کلمه” – به معنای اندیشه، فلسفه، عرفان، و نقد اجتماعی – بارها با “شمشیر” – نمادی از قدرت دولتی…
به زودی انجمن تاریخانه میزبان شما صاحبنظران و علاقمندان به مباحث این دفتر آنلاین جهت بحث و گفتگوی بیشتر خواهد بود
